ਅਗਸਤ 13, 2008
ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ।
-ਬਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਢਿੱਲੋਂ
ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਛੇਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕਲਾਸ ਦੀ ਇਕ ਲੜਕੀ ਨੇ, ਜਿਸਦੀ ਮਾਂ ਇਕ ਨਰਸ ਸੀ, ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਇਕ ਦਿਲ ਦਹਿਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੀ। ਉਹ ਲੜਕੀ ਸਾਨੂੰ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੀ ਸੀ ਕਿ ਮਰਨ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦੋਨੋਂ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਹੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਸਨ, ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, ''ਬੇਟਾ, ਮੈਂ ਕੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਉਸ ਸੂਟਕੇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਏ ਹਨ ਜਿਹੜੇ ਮੈਂ ਪਾਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਾਲਾ ਵੀ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਫੁਲਕਾਰੀ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇਣੀ। ਕਪੜਿਆਂ ਦੇ ਉੱਤੋਂ ਦੀ ਫੁਲਕਾਰੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇਗੀ।" ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਂ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਉਂ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਉਸਦੇ ਮੰਜੇ ਤੇ ਪਈ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਰੋ ਰੋ ਪਾਗਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਪ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਹੈ ਵੀ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਸ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਅਸਰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦਿਮਾਗ ਤੇ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੇਰੀ ਇਕ ਸਹੇਲੀ, ਬੜੇ ਅਮੀਰ ਘਰ ਦੀ ਜੰਮ-ਪਲ, ਸੋਹਣੀ ਸੁਨੱਖੀ, ਸਾਡੇ ਘਰ ਅਕਸਰ ਆਉਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਵਧੀਆ ਕਾਰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਈਰਖਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ। ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਇਕ ਚੰਗੇ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਵਿਆਹ ਕੀ ਹੋਇਆ ਵਿਚਾਰੀ ਉੱਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਸਦਾ ਘਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਰਾਬੀ ਕਬਾਬੀ, ਪੈਸਾ ਉਡਾਊ ਨਿਕਲਿਆ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਆਰਥਰਾਈਟਸ ਦੀ ਸ਼ਕਾਇਤ ਵੀ ਕਰਦੀ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਦੇਸੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੱਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਈ ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, ''ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੁਣ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਿਹਾ। ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਉਹ ਇੰਡੀਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਆਪਣਾ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਵਾ ਸਕੇ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ''ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਕਾਹਲੀ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਆਪਣਾ ਇਲਾਜ਼ ਕਰਵਾ ਕੇ ਹੀ ਆਵੀਂ। ਕਿਹੜਾ ਰੋਜ਼ ਰੋਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਏ।"
''ਇਸ ਵਾਰੀ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਹੀ ਆਵਾਂ।"
''ਰਹਿਣ ਦੇ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਜਮ-ਪਲ ਕੁੜੀ ਇੰਡੀਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।"
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੜਕੇ ਹੀ ਟੈਲੀਫੋਨ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜੀ। ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਰਾਤ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਮਾਂ ਬਾਪ ਦੇ ਘਰ ਉਸ ਬਹੁਤ ਐਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਇਦ ਸੁੱਖ ਉਸਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਿਧਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਘਰਦਿਆਂ ਨੂੰ, ਸਕੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਇਲਾਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਮਰ ਜਾਣਾ ਹੀ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦਾ ਸੌਖਾ ਰਸਤਾ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਦੁਖਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਐਨਾ ਗੁਆਚਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਰਨ ਪਿਛੋਂ ਉਸਦੇ ਪਰਵਾਰ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਲੋਕ ਉਸਦੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਪਾਗ਼ਲਪਣ ਸਮਝ ਕੇ ਟਾਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਾਗਜ਼ੀ ਡਾਲਰ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਗਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ, ਸਿਕਿਉਰਿਟੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠਾਂ, ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਆਟਵਾ (ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ) ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਨ 1964 ਦੀ ਇਕ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਕ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਬੈਗ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਲੱਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਅਫ਼ਸਰ ਦਾ ਮਨ ਬੇਈਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕੁਝ ਬੈਗ ਚੁਰਾ ਲਏ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਚੋਰੀ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਫੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਪਣੀ ਬਦਨਾਮੀ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ੂਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ।
ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਕੋਈ ਅਣਖੀ ਆਦਮੀ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਜਦੋਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਚੋਰੀ ਦਾ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੀ ਹਸ਼ਰ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਵਾਰ ਸਹਿਣ ਕਰੇ, ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਲੋਕ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਨਸਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨੇਕ ਨਾਮੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰੇ ਤਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਰਣ ਹੈ ਘੱਟ ਆਮਦਨੀ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਖ਼ਰਚਾ। ਜੇ ਆਦਮੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਕੋਚ ਨਾਲ ਚਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਨੌਬਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਦਰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਆਦਮੀ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਰੀਕਾਰਡ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਇਕ ਸੂਬਾ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਵੀ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਸੋਹਣਾ ਸੁਨੱਖਾ ਸੀ। ਇਕ ਪੜ੍ਹੀ ਲਿਖੀ ਚੰਗੀ ਸਥਾਪਤ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਇਸ਼ਕ ਵੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਅਮੀਰੀ ਦੀ ਧੌਂਸ ਜਮਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਔਰਤ ਫੁੱਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਮਾ ਰਹੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਚੰਗੇ, ਕਮਾਊ, ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਘਰ ਦੇ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਦੀ ਵੀ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਦੀ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਕੋਈ ਇਕ ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਰਚਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਿੱਲ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਕੀ ਸੀ, ਇਕ ਦਿਨ ਉਸ ਔਰਤ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਕਸਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕਤਲ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਤੀ ਤੇ ਹੀ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਡਰੱਗ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਿਆ ਕਿ ਔਰਤ ਦਾ ਕਤਲ ਕਿਉਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਝੂਠ ਅਤੇ ਫੋਕੀ ਸ਼ਾਨ ਦਾ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਨ ਕਰਜ਼ੇ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਈ ਜਵਾਨ ਬੱਚੇ ਮੁਹੱਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ''ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤਾਂ ਮਾਂ ਪਿਉ ਆਪੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ, ਫਿਰ ਪਤਾ ਲੱਗੂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ।"
ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਲੜਕੀਆਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਘੱਟ ਹੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਮ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਔਰਤ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਲੜਕੀ ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਪਤੀ ਸ਼ਰਾਬੀ-ਕਬਾਬੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਝਗੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਤੀ ਦਾ ਇਸ਼ਕ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਂ ਮਾਂ ਬਾਪ ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਂ ਬਾਪ ਤੇ ਭਾਰੂ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੜਕੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਨੌਬਤ ਨਹੀਂ ਆਏਗੀ।
ਬਰਿਟਿਸ਼ਿ ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ 'ਲੈਨਸਟ' (Lancet) ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਵਾਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਦੱਖਣੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
Some 50,000 people in the four states of Kerala, Karnataka, Tamil Nadu and Andhra Pradesh and the Union Territory of Pondicherry kill themselves every year. This statistic becomes even more alarming when you consider that the total number of suicide cases recorded in the whole of India in 2002 was 154,000.
The Lancet has published an authoritative study on suicides in southern India in its April edition. The study says the suicide rates among young men and women in southern India are the highest in the world.
The study conducted by the Vellore-based Christian Medical College on teenagers in Tamil Nadu, especially in the Vellore region, found that the average suicide rate for women is as high as 148 per 100,000, and 58 per 100,000 for men.
"This is just the tip of the iceberg," says Dr S K Vijayachandran, nodal officer for Kerala's district mental health programme. "It is not youngsters alone. More people in the southern states belonging to every walk of life are killing themselves than in other regions in India."
For instance, the suicide rate in Kerala was about 32 per 100,000 persons in 2002, thrice the rate in India as a whole. "This is a huge problem," Dr Vijayachandran says, "which requires urgent intervention." ( Rediff.com)
|